Dostałeś prospekt, projekt umowy albo kosztorys od notariusza i na każdej stronie widzisz skróty: KW, MRP, DFG, PCC. Najkrócej: KW to księga wieczysta (publiczny rejestr praw do nieruchomości), MRP to rachunek bankowy, na który wpłacasz pieniądze za mieszkanie od dewelopera, DFG to fundusz gwarancyjny chroniący te wpłaty, a PCC to podatek, który zwykle płaci kupujący na rynku wtórnym.
Ten tekst jest krótkim słowniczkiem skrótów, nie pełnym słownikiem pojęć. Przy każdym skrócie podajemy przepis, który możesz pokazać notariuszowi lub deweloperowi. Jeśli szukasz wyjaśnienia całego procesu od ogłoszenia do odbioru kluczy, zajrzyj do artykułu pełny słownik pojęć przy zakupie od dewelopera.
Stan prawny na październik 2026 r. Podstawą dla nowych mieszkań jest ustawa z 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (ustawa deweloperska), t.j. Dz.U. 2026 poz. 880.
Skróty według miejsca, w którym je spotkasz
Przesuń tabelę w bok, żeby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Skrót | Pełna nazwa | Co to znaczy | Gdzie go zobaczysz |
|---|---|---|---|
| KW | księga wieczysta | publiczny rejestr praw do nieruchomości | prospekt, umowa, akt |
| MRP | mieszkaniowy rachunek powierniczy | rachunek w banku, na który płacisz za mieszkanie | prospekt, umowa deweloperska |
| DFG | Deweloperski Fundusz Gwarancyjny | fundusz zwracający pieniądze w ustawowych przypadkach | prospekt, informacje o rachunku |
| UFG | Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny | instytucja prowadząca DFG | prospekt |
| BFG | Bankowy Fundusz Gwarancyjny | gwarancja depozytów bankowych | umowa rachunku |
| PCC | podatek od czynności cywilnoprawnych | podatek od zakupu na rynku wtórnym | rozliczenie u notariusza |
| VAT | podatek od towarów i usług | podatek już wliczony w cenę nowego mieszkania | cennik, umowa |
| t.j. | tekst jednolity | aktualne brzmienie ustawy w Dzienniku Ustaw | przypisy do przepisów |
KW: co oznacza księga wieczysta?
KW to państwowy rejestr praw do nieruchomości (art. 1 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1066). Księgi są jawne, a nikt nie może powoływać się na to, że nie znał wpisów (art. 2). Księga ma cztery działy (art. 25 ust. 1):
- dział I: opis nieruchomości i prawa z nią związane,
- dział II: właściciel lub użytkownik wieczysty,
- dział III: ograniczone prawa rzeczowe (poza hipotekami), ograniczenia rozporządzania i inne prawa oraz roszczenia, w tym roszczenia nabywców z umów deweloperskich,
- dział IV: hipoteki.
Księgę obejrzysz bezpłatnie po numerze w systemie Elektroniczne Księgi Wieczyste (art. 36⁴ ust. 6). Wydruk z przeglądania nie ma mocy dokumentu (ust. 7). Jeśli potrzebujesz dokumentu, zamawiasz odpis z KW. Numer księgi działki dewelopera znajdziesz w prospekcie informacyjnym.
MRP, DFG, UFG i BFG: gdzie trafiają Twoje pieniądze?
Deweloper, który rozpoczyna sprzedaż, musi zawrzeć z bankiem umowę rachunku powierniczego (art. 7 ust. 1 ustawy deweloperskiej). Rachunek bywa dwojaki:
- otwarty: bank wypłaca deweloperowi środki najwcześniej po 30 dniach od zawarcia umowy i tylko po zakończeniu etapu budowy (art. 16 ust. 1),
- zamknięty: deweloper dostaje pieniądze dopiero po przeniesieniu własności na Ciebie (art. 15).
Koszty, opłaty i prowizje rachunku ponosi deweloper i nie wolno ich potrącać z Twoich wpłat (art. 14 ust. 1-2).
Deweloperski Fundusz Gwarancyjny to osobny rachunek w Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym (art. 46 ust. 1). Składkę liczy i płaci deweloper, nie Ty (art. 49 ust. 5). Stan na październik 2026 r.: stawka składki to 0,45% przy rachunku otwartym i 0,1% przy zamkniętym (Dz.U. 2022 poz. 1341). Gwarancja BFG obejmuje depozyty do 100 000 euro (art. 24 ust. 1 ustawy o BFG, t.j. Dz.U. 2026 poz. 620), a DFG dopłaca część, której ta gwarancja nie pokryła, jeśli upadnie bank (art. 48 ust. 2).
PCC, VAT, taksa i wypis: ile i za co zapłacisz?
Kwoty i stawki poniżej: stan na październik 2026 r.
Przesuń tabelę w bok, żeby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Termin | Co to jest | Stawka lub kwota | Podstawa |
|---|---|---|---|
| VAT w cenie nowego mieszkania | podatek wliczony w cenę dewelopera | 8% dla mieszkań do 150 m²; przy większym lokalu 8% obejmuje część ceny proporcjonalną do 150 m² | art. 41 ust. 2, 12-12c ustawy o VAT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263 |
| PCC | podatek od czynności cywilnoprawnych | 2%, gdy sprzedaż nie jest objęta VAT (zwykle rynek wtórny) | t.j. Dz.U. 2026 poz. 191 |
| taksa notarialna | maksymalne wynagrodzenie notariusza | dla ceny 60 000-1 000 000 zł: 1 010 zł + 0,4% nadwyżki ponad 60 000 zł | § 3, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1566 |
| wypis | urzędowa kopia aktu | 6 zł za każdą rozpoczętą stronę | § 12 ust. 1 tamże |
| opłata sądowa | wpis do księgi wieczystej | 200 zł za wpis własności, 100 zł za założenie KW | art. 42 ust. 1, art. 44 ust. 1 pkt 1, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228 |
Co jeszcze potrafi dojść do ceny mieszkania od dewelopera, opisujemy w artykule o tym, jakie dopłaty doliczają się do ceny od dewelopera. Stawka 8% jest powiązana z art. 146ef ustawy o VAT: obowiązuje do końca roku, w którym wydatki na obronność przekroczą 3% PKB, a koniec takiego okresu minister finansów ogłasza do 31 października; na 7 października 2026 r. takiego ogłoszenia nie było, więc nie traktuj 8% jako pewnych na lata. Taksa jest limitem: notariusz może pobrać mniej, więc poproś o wyliczenie kosztów przed podpisem.
PCC nie płacisz, gdy sprzedaż jest opodatkowana VAT (art. 2 pkt 4 lit. a ustawy o PCC). Na rynku wtórnym 2% płaci kupujący (art. 4 pkt 1), a pobiera notariusz (art. 10 ust. 2). Ulgi, na przykład dla pierwszego mieszkania, zależą od warunków z ustawy, które potwierdź u notariusza. Co sprawdzić przy zakupie z drugiej ręki, opisaliśmy w artykule o tym, co sprawdzić przed transakcją na rynku wtórnym.
Odpis czy wypis: dwa słowa, dwie różne rzeczy
To najczęściej mylona para. Odpis z KW to dokument z księgi wieczystej, który zamawiasz, gdy wydruk z przeglądarki nie wystarcza. Wypis aktu notarialnego to urzędowa kopia aktu, którą dostajesz do ręki po podpisaniu (art. 110 Prawa o notariacie, t.j. Dz.U. 2026 poz. 614). Pierwszy dotyczy nieruchomości, drugi umowy, którą zawarłeś.
Rękojmia, gwarancja i kara umowna po odbiorze
- Rękojmia to odpowiedzialność sprzedawcy za wady nieruchomości przez 5 lat od jej wydania (art. 568 § 1 Kodeksu cywilnego, t.j. Dz.U. 2026 poz. 795). Przy mieszkaniach od dewelopera stosuje się ją także na podstawie art. 41a ustawy deweloperskiej.
- Gwarancja to osobne oświadczenie gwarancyjne (art. 577 § 1 k.c.).
- Kara umowna to odszkodowanie ustalone w umowie, na przykład za opóźnienie (art. 483 § 1 k.c.). Jej wysokość i przypadki zapisuje się w umowie.
Jeśli nie czytasz biegle po polsku
Czynności notarialne odbywają się po polsku, ale na żądanie strony notariusz przeprowadza je dodatkowo w języku obcym: sam, jeśli potwierdził znajomość języka, albo z tłumaczem przysięgłym (art. 2 § 3 Prawa o notariacie). Jeśli strona nie zna polskiego, akt jest jej tłumaczony (art. 87 § 1 pkt 1). Projekt umowy poproś więc o wcześniejszy dostęp, żeby przeczytać go w spokoju razem z tym słowniczkiem. O tym, czy cudzoziemiec w ogóle może kupić nieruchomość, piszemy w artykule o tym, czy Ukrainiec może kupić mieszkanie w Polsce.
FAQ
Co oznaczają skróty KW, MRP i DFG w dokumentach dewelopera?
KW to księga wieczysta, czyli publiczny rejestr praw do nieruchomości (art. 1 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1066). MRP to mieszkaniowy rachunek powierniczy, na który wpłacasz pieniądze za mieszkanie (art. 7 ust. 1 ustawy deweloperskiej, t.j. Dz.U. 2026 poz. 880). DFG to Deweloperski Fundusz Gwarancyjny, osobny rachunek w Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym (art. 46 ust. 1). Stan na październik 2026 r.
Czym różni się odpis z KW od wydruku z przeglądarki?
Księgę możesz bezpłatnie obejrzeć po numerze w systemie Elektroniczne Księgi Wieczyste (art. 36⁴ ust. 6 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), ale wydruk z przeglądania nie ma mocy dokumentu (ust. 7). Jeśli potrzebujesz dokumentu, zamawiasz odpis z KW. Stan na październik 2026 r.
Czym różni się odpis aktu notarialnego od wypisu?
Wypis aktu notarialnego to jego urzędowa kopia, którą dostajesz do ręki (art. 110 Prawa o notariacie, t.j. Dz.U. 2026 poz. 614). Za wypis notariusz może pobrać najwyżej 6 zł za każdą rozpoczętą stronę (§ 12 ust. 1 rozporządzenia, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1566). Stan na październik 2026 r.
Kto płaci PCC przy zakupie mieszkania i ile to wynosi?
PCC to podatek od czynności cywilnoprawnych. Przy zakupie na rynku wtórnym, gdy sprzedaż nie jest objęta VAT, stawka wynosi 2%, płaci ją kupujący (art. 4 pkt 1), a pobiera notariusz (art. 10 ust. 2 ustawy o PCC, t.j. Dz.U. 2026 poz. 191). Jeśli sprzedaż jest opodatkowana VAT, PCC co do zasady nie płacisz (art. 2 pkt 4 lit. a). Stan na październik 2026 r.
Czym jest rękojmia i jak długo trwa przy mieszkaniu?
Rękojmia to odpowiedzialność sprzedawcy za wady nieruchomości. Trwa 5 lat od wydania nieruchomości (art. 568 § 1 Kodeksu cywilnego, t.j. Dz.U. 2026 poz. 795). Przy mieszkaniach od dewelopera stosuje się ją także na podstawie art. 41a ustawy deweloperskiej. Stan na październik 2026 r.
Czy akt notarialny można podpisać, jeśli nie znam polskiego?
Tak. Czynności notarialne odbywają się po polsku, ale na żądanie strony notariusz przeprowadza je dodatkowo w języku obcym: sam, jeśli potwierdził znajomość języka, albo z tłumaczem przysięgłym (art. 2 § 3 Prawa o notariacie, t.j. Dz.U. 2026 poz. 614). Jeśli strona nie zna polskiego, akt jest jej tłumaczony (art. 87 § 1 pkt 1). Stan na październik 2026 r.
Masz prospekt i projekt umowy, a skróty nadal są niejasne? Napisz do nas przed pierwszą wizytą w biurze sprzedaży dewelopera. Zgłosimy Cię w biurze sprzedaży przed Twoją pierwszą samodzielną wizytą, pójdziemy tam razem, przejdziemy z Tobą przez prospekt informacyjny i projekt umowy oraz wskażemy, o co zapytać dewelopera lub prawnika. Kupujący na rynku pierwotnym nie płaci nam wynagrodzenia. Nasze wynagrodzenie przy rynku pierwotnym wynika z umów z deweloperami. Obsługujemy w 7 językach, w tym po ukraińsku. Wybór mieszkania zacznij od nowych mieszkań w Warszawie w katalogu.
Pośrednik: Vladyslav Moroz (JDG), z ubezpieczeniem OC.
Jawno · +48 692 649 839 · infojawno@gmail.com
Tekst ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. Stan prawny na październik 2026 r.